Dil ve Konuşma Terapisi Nedir?

Dil ve Konuşma Terapisi Nedir?

15.08.2017

Dil ve konuşma terapisi çocukların ve bazen yetişkinlerin sözel olmayan iletişim becerilerini, konuşulan dili anlamalarını ve ifade edici dil becerilerini geliştirmeyi hedeflemektedir.  Sesletim ve sesbilgisel bozukluklar (artikülasyon, fonolojik bozukluk), akıcılık (kekemelik ve hızlı-bozuk konuşma), ses bozuklukları, yutma bozuklukları, disleksi, apraksi, işitmeye bağlı dil ve konuşma bozuklukları, afazi (inmeye bağlı edinilmiş dil bozukluğu),  otizm, Down sendromu, serebral palsi, dudak damak yarıklığına bağlı olarak gelişen dil ve konuşma sorunları, gelişim geriliği gibi alanlarda çalışan terapistler lisans, yüksek lisans ve doktora düzeyinde ilgili üniversitelerden mezun olmaktadır.

Dil ve konuşma sorunları ile ilgili olarak bizlere başvurulduğunda ilk olarak kişinin/çocuğun -mümkünse -anne karnındaki serüveninden bugüne kadar olan hikaye ayrıntılı olarak irdelenir. Ardından yaşanan soruna bağlı olarak farklılaşan değerlendirmeler yapılır. Eğer kişi/çocuk başka kurumlardan da eğitim alıyorsa ihtiyaçlarına, gelişimine, eğitimler sürecindeki uyumuna dair bilgiler istenerek diğer uzmanlarla birlikte bir çalışma yürütülür. Sonrasında terapist tarafından kişiye/çocuğa uygun olan terapi programı, programın kabaca içeriği, ne kadar süreceği, ne sıklıkta terapinin uygulanması gerektiği bildirilir.

İlk görüşmeler zaman zaman kişiler/aileler tarafından hafife alınmaktadır. Her meslekte olduğu gibi dil ve konuşma terapistliği alanında da uzman olmayan kişilerin yanlış uygulamaları işin asıl uzmanlarını aileyi ikna ve bilgilendirme sürecinde zorlayabilmektedir. Dil ve konuşma terapisinde ilk görüşmeler genellikle sonraki görüşmelere (terapi seanslarına) oranla daha uzun sürerler ve doğal olarak da ücretlidirler. Değerlendirme görüşmesi dil ve konuşma terapistinin başvuran kişinin sorununa ilişkin tanı koyduğu, terapi sürecini şekillendirdiği, tüm eğitimini ve deneyimini ortaya koyduğu bir zaman dilimidir.

Terapisi sürecinin ne kadar süre ile ve ne sıklıkta yapılacağı ailelerin/kişilerin en çok bilgi almak istediği konulardan biridir. Bu konu bireyin yaşına, öğrenme hızına, ailenin terapiye zamansal olarak katılabilirliğine, bireylerin yaşadığı dil ve konuşma bozukluğunun niteliği gibi durumlara göre değişebildiği için kesin bir bilgi hemen verilemeyebilir. Tecrübeyle sabit olarak yaptığımız değerlendirme ışığında tahmini sürelerden bahsedebiliriz. Örneğin sesletim terapisi düzenlenen 5 yaşında olan bir çocuk için bir sesi haftada bir seans çalışarak ortalama 4-5 görüşmede bitirmeyi hedefleyebiliriz. Bazen de çocuk sesi ilk çalışmaya başladığınız seansta öğrenebilir ve büyük oranda doğal konuşmasına yansıtabilir. Bu durumu etkileyen faktörler arasında çocuğun yaşı, terapi içindeki uyumu, eşlik eden başka bir durumun olup olmamasına göre (örneğin dikkat eksikliği-hiperaktivite bozukluğu, disleksi, öğrenme güçlüğü, vb.) değişkenlik gösterebilir. Bazı çocukla sadece bir seans içinde 10 sözcük tekrarı yapmak hedeflenebilirken, başka bir çocukla tüm sözcük listesini çalışabilirsiniz. Terapinin sıklığı ise bazı durumlarda oldukça önemlidir. Örneğin gecikmiş konuşması olan 3 yaşında bir çocuk, haftada bir terapi alarak konuşma terapisinden faydalanamayabilir. Yaşı gereği ne terapistle ilişki kurabilir ne de dikkat süresinin yaşına bağlı olarak kısa olması sebebiyle tüm seans verimli geçirilebilir. Bu sebeple sıklığı arttırmak önemlidir. Bir başka örnek olarak apraksi ve otizm vakalarının haftada 3 ve daha fazla seans almaları gerekmektedir. Aksi takdirde çocukların anlaşılırlıkları, dil becerileri ve oral motor farkındalıklarına ilişkin fayda sağlamak çok mümkün olmayacaktır.

Dil ve konuşma ile ilgili sorun yaşayan her yaştan bireye yönelik değerlendirme ve terapi için bu konunun uzmanı olan dil ve konuşma terapistlerine ulaşarak uygun terapi programı hazırlanmasını ve terapi alarak sorunların pekişmemesini/ durumunun daha iyiye gitmesini sağlayabilirsiniz. 

Sevgiler
Uzman Dil ve Konuşma Terapisti
İpek Özdemir